Własna działalność a staż pracy do emerytury – nowe zasady
Wielu przedsiębiorców i osób współpracujących z właścicielami firm zastanawia się,
czy okres prowadzenia działalności gospodarczej jest wliczany do stażu pracy, a
co za tym idzie – wpływa na uprawnienia emerytalne. Niedawno zaproponowana
nowelizacja Kodeksu Pracy ma szansę wprowadzić duże zmiany w tym zakresie. W
tym artykule przyjrzymy się obecnym zasadom oraz nowym regulacjom, które mają
wejść w życie w 2026 roku.
Obecne zasady dotyczące wliczania działalności gospodarczej do stażu pracy
Aktualne przepisy Kodeksu Pracy nie uwzględniają okresu prowadzenia działalności gospodarczej w obliczaniu stażu pracy, chyba że przedsiębiorca jednocześnie pracuje na etacie. Tym samym osoby prowadzące własny biznes często są pozbawione prawa do dodatkowych dni urlopu, odprawy, nagród jubileuszowych czy trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, które wynikają z dłuższego stażu pracy.
Do emerytury nie są również wliczane okresy zawieszenia działalności czy współpracy z przedsiębiorcą, nawet jeśli odprowadzane były składki na ubezpieczenia społeczne. Taka sytuacja powoduje, że osoby samozatrudnione czy pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych mogą czuć się poszkodowane w porównaniu z pracownikami etatowymi.
Zmiany w Kodeksie Pracy dotyczące stażu pracy
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji, który wydłuża listę aktywności zawodowych wliczanych do stażu pracy. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nowych zasad.
Okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
Nowelizacja zakłada, że okres prowadzenia działalności gospodarczej będzie wliczany do stażu pracy, pod warunkiem, że przedsiębiorca odprowadzał składki na ubezpieczenia społeczne. Dzięki temu osoby prowadzące własną firmę będą miały takie same uprawnienia pracownicze jak osoby zatrudnione na etacie.
Okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność
Projekt przewiduje wliczanie do stażu pracy okresów współpracy z przedsiębiorcą, np. małżonkiem lub innym członkiem rodziny. To ważna zmiana dla osób pomagających w prowadzeniu działalności, które dotychczas nie miały prawa do uprawnień wynikających ze stażu pracy.
Okresy zawieszenia działalności gospodarczej
Zawieszenie działalności gospodarczej, np. w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, również zostanie zaliczone do stażu pracy. To ukłon w stronę rodziców i osób opiekujących się członkami rodziny, którzy do tej pory wiele tracili na przerwach w aktywności zawodowej.
Okresy wykonywania umów cywilnoprawnych
Do stażu pracy liczone będą również okresy pracy na podstawie umów zlecenia, umów agencyjnych oraz umów o świadczenie usług, o ile były od nich odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. To znacząca zmiana dla osób pracujących w ramach elastycznych form zatrudnienia.
Okresy członkostwa w spółdzielniach rolniczych
Projekt obejmuje także okresy członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz spółdzielniach kółek rolniczych. Dzięki temu członkowie tych organizacji również zyskają uprawnienia wynikające ze stażu pracy.
Wpływ nowych zasad na przyszłe emerytury przedsiębiorców
Nie ma wątpliwości, że proponowane zmiany wpłyną pozytywnie na sytuację osób samozatrudnionych i pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych. Wliczenie tych okresów do stażu pracy przełoży się na wyższe świadczenia emerytalne oraz dodatkowe uprawnienia pracownicze, takie jak:
- dłuższy wymiar urlopu wypoczynkowego – 26 dni rocznie po 10 latach stażu pracy;
- prawo do odpraw, nagród jubileuszowych czy dodatków stażowych;
- wydłużony okres wypowiedzenia umowy o pracę.
Kiedy nowe zasady wejdą w życie?
Według zapowiedzi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku. Okresy aktywności zawodowej będą weryfikowane na podstawie zaświadczeń wydanych przez ZUS, co oznacza konieczność wcześniejszego udokumentowania składek na ubezpieczenia społeczne.
Zmiany w liczeniu stażu pracy – to musisz wiedzieć
Czy okres prowadzenia działalności gospodarczej wlicza się do emerytury?
Tak, zgodnie z nowymi regulacjami od 2026 roku okres ten będzie wliczany do stażu pracy, o ile w jego trakcie były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne.
Jakie umowy cywilnoprawne są uwzględniane w stażu pracy?
Do stażu pracy będą wliczane umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy agencyjne, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Od kiedy będą obowiązywać nowe zasady?
Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku.
Czy zawieszenie działalności gospodarczej wlicza się do stażu pracy?
Tak, zawieszenie działalności gospodarczej, np. w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, będzie wliczane do stażu pracy.
Co wliczy się do stażu pracy – podsumowanie
Proponowana nowelizacja Kodeksu Pracy to krok w stronę bardziej sprawiedliwego systemu emerytalnego. Osoby prowadzące działalność gospodarczą, współpracujące z przedsiębiorcami czy wykonujące umowy cywilnoprawne zyskają takie same uprawnienia jak pracownicy etatowi. Takie zmiany pozwolą przedsiębiorcom na wyrównanie szans na godziwą emeryturę i lepsze warunki pracy.