Wspólne rozliczanie z małżonkiem – kiedy warto?

Wspólne rozliczenie z małżonkiem to sposób składania rocznego PIT-u, który w wielu przypadkach pozwala znacząco zmniejszyć wysokość podatku. Musisz jednak wiedzieć, że skorzystanie z tej możliwości wymaga spełnienia kilku warunków i nie zawsze będzie opłacalne. W tym artykule wyjaśnimy, czym dokładnie jest wspólne rozliczenie, jakie przynosi korzyści, jakie wymogi trzeba spełnić i kiedy nie będzie ono możliwe.

Na czym polega wspólne rozliczenie z małżonkiem?

Wspólne rozliczenie z małżonkiem polega na zsumowaniu dochodów obojga partnerów, a następnie podzieleniu tej kwoty na pół. Dzięki temu można skorzystać z niższej stawki podatkowej, co w wielu przypadkach pozwala zmniejszyć podatek do zapłaty. Po złożeniu wspólnej deklaracji PIT małżonkowie traktowani są jak jeden podatnik, a urząd skarbowy ustala wysokość podatku od połowy ich łącznych dochodów.

Jak wygląda to w praktyce?

• Najpierw każdy z małżonków rozlicza swoje koszty uzyskania przychodu, ewentualne straty, składki ZUS i ulgi odliczane od dochodu.
• Następnie oblicza się tzw. czyste podstawy opodatkowania, czyli dochody po wszystkich odliczeniach.
• Czyste dochody obojga małżonków sumuje się, a potem dzieli na pół.
• Od połowy wspólnych dochodów oblicza się podatek według obowiązującej skali podatkowej (12% lub 32%), uwzględniając przy tym kwotę zmniejszającą podatek.
• Na koniec wyliczony podatek mnoży się razy dwa – i to jest całkowity koszt do zapłaty.

Warunki wspólnego rozliczenia PIT

Aby skorzystać ze wspólnego rozliczenia PIT, trzeba spełnić kilka warunków:

• Małżonkowie muszą pozostawać w związku przez cały rok podatkowy albo wziąć ślub przed jego końcem.
• Musi istnieć między nimi wspólność majątkowa przez cały rozliczany rok (umowy o rozdzielności majątkowej wykluczają wspólne rozliczenie).
• Oboje muszą podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce albo mieszkać w kraju UE, EOG lub Szwajcarii i osiągnąć co najmniej 75% całkowitych przychodów opodatkowanych w Polsce (potwierdzone certyfikatem rezydencji).
• Żaden z małżonków nie może w roku podatkowym rozliczać się według 19% podatku liniowego ani płacić podatku według ryczałtu (z wyjątkiem przychodów z najmu prywatnego).
• Wspólne rozliczenie musi być wyraźnie zaznaczone w złożonej deklaracji PIT-37 lub PIT-36.

Kiedy opłaca się wspólne rozliczenie z małżonkiem?

Wspólne rozliczenie z małżonkiem najbardziej opłaca się wtedy, gdy jedno z małżonków nie osiąga dochodów albo zarabia znacznie mniej od drugiego. W takiej sytuacji dochody dzielone na pół mogą w całości mieścić się w niższym progu podatkowym, co pozwala zapłacić podatek według stawki 12% zamiast 32%. Dodatkowo przy wspólnym rozliczeniu można w pełni wykorzystać kwotę wolną od podatku, nawet jeżeli jedno z małżonków nie ma własnych przychodów.

Korzyści pojawiają się również wtedy, gdy jedno z małżonków zarabia poniżej progu 30 000 zł rocznie, a drugie osiąga wyższe dochody. Wspólne rozliczenie pozwala w takiej sytuacji zmniejszyć całkowitą kwotę podatku do zapłaty.

Przyjrzyjmy się poniższemu przykładowi:

Karol osiągnął dochód 170 000 zł, a Jadwiga 50 000 zł. Przy osobnym rozliczeniu ich łączny podatek wyniósłby 29 200 zł. Jeśli zdecydują się na wspólne rozliczenie, ich dochody zostaną zsumowane (220 000 zł) i podzielone na pół (110 000 zł). Od 110 000 zł oblicza się podatek według skali podatkowej (stawka 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł), co daje 9 600 zł. Następnie podatek mnoży się razy dwa, więc łączna kwota podatku wynosi 19 200 zł. Dzięki wspólnemu rozliczeniu małżonkowie zaoszczędzą aż 10 000 zł.

Kwoty dochodów i progi podatkowe przy wspólnym rozliczeniu

Przy wspólnym rozliczeniu bardzo ważne jest zrozumienie, jakie znaczenie mają kwoty dochodów oraz obowiązujące progi podatkowe. To właśnie od nich zależy wysokość podatku do zapłaty i opłacalność wspólnego rozliczenia.

• Pierwszy próg podatkowy obejmuje dochody do 120 000 zł – w tym przedziale obowiązuje stawka podatku 12% (pomniejszona dodatkowo o kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3600 zł).
• Dochody powyżej 120 000 zł opodatkowane są stawką 32%.
• Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie – przy wspólnym rozliczeniu każde z małżonków może skorzystać z własnej kwoty wolnej, nawet jeśli jedno z nich nie osiąga dochodów.
• Kwota zmniejszająca podatek to 3600 zł na osobę – przy wspólnym rozliczeniu obie kwoty zmniejszające mogą zostać uwzględnione przy obliczaniu podatku.

Dzięki zsumowaniu dochodów i podzieleniu ich na pół często udaje się uniknąć wejścia w wyższy próg podatkowy, nawet jeśli jedno z małżonków zarabia znacznie więcej. Jeśli zaś chcesz przeczytać więcej o progach podatkowych obowiązujących w 2025 roku, sprawdź nasz artykuł na ten temat.

Kto nie może skorzystać ze wspólnego rozliczenia?

Wspólne rozliczenie z małżonkiem nie zawsze jest możliwe. Przepisy jasno wskazują sytuacje, w których małżonkowie nie mogą skorzystać z tej preferencji podatkowej. Wspólne rozliczenie nie przysługuje, gdy:

• Małżonkowie rozwiedli się w trakcie roku podatkowego lub mieli orzeczoną separację sądową.
• Między małżonkami istniała rozdzielność majątkowa przez cały rok albo została ona ustanowiona przed jego zakończeniem.
• Jeden z małżonków rozliczał się podatkiem liniowym (PIT-36L) lub ryczałtem (PIT-28) – wyjątkiem są przychody z najmu prywatnego, które nie wykluczają wspólnego rozliczenia.
• Małżonkowie rozliczali się na zasadach podatku tonażowego lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego.
• Jeden z małżonków nie złożył wniosku o wspólne opodatkowanie w deklaracji podatkowej lub nie wyraził zgody na wspólne rozliczenie.

Warto też pamiętać, że jeśli dochody jednego z małżonków przekroczą 1 milion złotych, wspólne rozliczenie nie pozwoli uniknąć obowiązku zapłaty 4% podatku solidarnościowego od nadwyżki ponad ten limit.

Jak złożyć wspólne zeznanie PIT?

Wniosek o wspólne rozliczenie składa się, zaznaczając odpowiednią opcję w zeznaniu podatkowym PIT-37 lub PIT-36. Wystarczy, że zrobi to jedno z małżonków – urząd skarbowy uzna to za zgodę drugiej osoby na wspólne opodatkowanie. Ważne jednak, aby pamiętać, że takie oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Zeznanie można złożyć w formie papierowej w urzędzie skarbowym, wysłać pocztą lub elektronicznie przez e-Deklaracje lub za pomocą profilu zaufanego. Termin na złożenie zeznania za 2024 rok upływa 30 kwietnia 2025 roku. Warto pamiętać, że wniosek o wspólne rozliczenie można złożyć także w ramach korekty deklaracji, jeżeli pierwotnie został pominięty.

FAQ

Jakie ulgi podatkowe można odliczyć przy wspólnym rozliczeniu?

Małżonkowie mogą odliczyć wszystkie dostępne ulgi, np. ulgę na dzieci, ulgę rehabilitacyjną, internetową i termomodernizacyjną. Każdy odlicza przysługujące mu ulgi osobno.

Co zrobić, jeśli małżonek osiąga dochody z zagranicy?

Wspólne rozliczenie jest możliwe, jeśli co najmniej 75% łącznych przychodów zostało osiągniętych w Polsce i zostanie przedstawiony certyfikat rezydencji.

Czy możliwe jest wspólne rozliczenie po śmierci małżonka?

Tak, jeśli małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego lub po jego zakończeniu, ale przed złożeniem deklaracji, istnieje możliwość wspólnego rozliczenia za ostatni wspólny rok. Warunkiem jest, aby w trakcie roku istniał związek małżeński i wspólność majątkowa.

Jak uwzględnić dochody z najmu prywatnego przy wspólnym PIT?

Jeśli dochody z najmu prywatnego były opodatkowane ryczałtem (PIT-28), nie wpływa to na prawo do wspólnego rozliczenia, pod warunkiem że pozostałe dochody małżonków są opodatkowane według skali podatkowej. Dochody z najmu należy rozliczyć osobno.

Czy małżonkowie prowadzący działalność gospodarczą mogą się rozliczać wspólnie?

Tak, ale tylko wtedy, gdy działalność gospodarcza jest opodatkowana na zasadach ogólnych (według skali podatkowej). Jeśli choć jeden z małżonków stosuje podatek liniowy (PIT-36L) lub rozlicza się ryczałtem (PIT-28 – poza najmem prywatnym), wspólne rozliczenie nie będzie możliwe.

Podsumowanie

Wspólne rozliczenie z małżonkiem może przynieść wymierne korzyści podatkowe, szczególnie gdy jedno z małżonków nie osiąga dochodów lub zarabia mniej. Aby skorzystać z tej formy rozliczenia, trzeba spełnić określone warunki dotyczące m.in. wspólności majątkowej i sposobu opodatkowania. Warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację, bo w niektórych przypadkach rozliczenie wspólne nie będzie możliwe lub nie przyniesie realnych oszczędności.